Strona używa plików cookies więcej

Badania / Nauka

Pomoce naukowe online

Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego udostępniło na swojej stronie internetowej inwentarze akt przechowywanych w zasobie uniwersyteckim. Jest to cenna pomoc naukowa nie tylko dla historyków zajmujących się dziejami Uniwersytetu, ale także wszystkich osób interesujących się historią Wrocławia i postaci z nim związanych.

Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego powstało na mocy decyzji Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 6 czerwca 1931 r. Była to odpowiedź na nieuregulowaną sprawę przechowywania ważnych, ale niepotrzebnych już do bieżącej pracy akt. Poważnie przetrzebione podczas II wojny światowej przetrwało do dziś i jest sukcesywnie zasilane nowymi aktami polskiego Uniwersytetu.

Struktura zasobu podzielona jest na trzy zespoły. Pierwszy to akta Uniwersytetu we Wrocławiu z lat 1811–1945 obejmujące 2058 jednostek i dzielące się na 6 podzespołów, zawierających akta Senatu i pięciu ówczesnych wydziałów. Drugi zespół to akta Wyższej Szkoły Technicznej we Wrocławiu z lat 1910–1945 w liczbie 220 jednostek. Ich posiadanie w zasobie uniwersyteckim jest wynikiem nieudanej próby połączenia tych dwóch uczelni w latach 30. XX wieku. Ostatni zespół obejmuje akta Uniwersytetu Wrocławskiego od 1945 r.  Jest on największy, najbardziej specyficzny i najciekawszy, a ponadto stale się rozrasta. Znaleźć w nim można przede wszystkim protokoły Senatu oraz rad wydziałowych i instytutowych od 1945 r. Gromadzone są ponadto teczki osobowe byłych pracowników, prace doktorskie i habilitacyjne, które zostały obronione na UWr, teczki studenckie i prace dyplomowe studentów oraz wszelkiego rodzaju sprawozdania pochodzące z administracji uczelni. Warto też pamiętać, że zespół ten obejmuje dokumenty z okresu wspólnoty Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. Są to archiwa tych wydziałów, które od 1945 r. wchodziły w skład Uniwersytetu, a dopiero po kilku latach się usamodzielniły, tworząc odrębne uczelnie.  Zespół ten, ze względu na swoją specyfikę, stanowi szczególnie bogate źródło wiedzy na temat powojennych losów Uniwersytetu.

Ponadto Archiwum przechowuje i opracowuje spuścizny przekazane przez osoby, organizacje i instytucje związane z działalnością Uniwersytetu Wrocławskiego. W sumie łączna powierzchnia przechowalnicza Archiwum to ponad 4 tys. m półek.

O atrakcyjności zasobu świadczy fakt, że co roku pracownię naukową odwiedza kilkaset osób. Oprócz tego wiele kwerend, zwłaszcza z zagranicy, realizuje się drogą korespondencyjną.

By ułatwić pracę osobom zainteresowanym skorzystaniem ze zbiorów, Archiwum UWr opublikowało na swojej stronie www.archiw.uni.wroc.pl inwentarze i pomoce naukowe dotyczące całego zasobu (zakładka INWENTARZE ARCHIWUM UWr).

W zespole obejmującym akta Uniwersytetu do 1945 r. udostępniony został inwentarz akt niemieckich z podziałem na akta Senatu oraz Wydziałów: Teologii Ewangelickiej, Teologii Katolickiej, Prawa, Medycyny, oraz Filozofii. Każda jednostka ma dokładnie określone daty skrajne i opis, w jakiej postaci znajduje się jednostka (np. poszyt). Ponadto w inwentarzu o nazwie „S220” można znaleźć alfabetyczny spis teczek osobowych pracowników naukowych przedwojennego uniwersytetu. Wartym uwagi spisem jest indeks autorów dysertacji Wydziału Filozoficznego z lat 1840–1945. Zawiera on blisko 3700 nazwisk osób, które obroniły doktorat na tym wydziale. Pomocny w badaniach źródłowych będzie także inwentarz zdjęć profesorów, docentów i urzędników sprzed 1945 r. Lista zawiera ok. 900 nazwisk, których zdjęcia – mimo upływu niekiedy ponad 100 lat – nadal pozostają w doskonałym stanie. Spis został stworzony podczas digitalizacji pięciu unikatowych albumów fotografii, będących w zasobie Archiwum UWr.

Akta Wyższej Szkoły Technicznej (Technische Hochschule) to najmniejszy spośród przechowywanych zespołów. Liczący 220 jednostek zespół zawiera akta rektoratu, studenckie, akta Wydziału Nauk Przyrodniczych i przedmiotów uzupełniających, Wydziału Budownictwa, Wydziału Maszynoznawstwa oraz Wydziału Górnictwa i Hutnictwa. Na stronie internetowej udostępniony jest inwentarz, w którym znajduje się opis każdej jednostki, daty skrajne, a także charakterystyka fizyczna danej jednostki.

Ostatni, największym zespół – czyli powojenne akta Uniwersytetu – ma charakter otwarty. Nie ma miesiąca, by Archiwum nie przyjmowało nowych akt.  Z tego okresu na stronie internetowej udostępniony został spis doktoratów i habilitacji z lat 1945–2010. Inwentarz został podzielony na wydziały, a autorzy zostali ułożeni alfabetycznie. Poza informacją o autorze i temacie, widnieje również dzienna data uchwały danej rady wydziałowej, a w przypadku doktoratów – również nazwisko promotora.

Wszystkie inwentarze, które są dostępne na stronie www.archiw.uni.wroc.pl zostały poddane procesowi OCR, co oznacza, że tekst jest komputerowo odczytany i można go przeszukiwać np. za pomocą komendy „Ctrl + f”. Zdecydowanie skraca to czas potrzebny na znalezienie poszukiwanej informacji.

W Archiwum nadal trwają prace nad wzbogaceniem oferty inwentarzy i pomocy naukowych dostępnych online. Wkrótce opublikowane zostaną następne pozycje, które ułatwią pracę i – mamy nadzieję – zachęcą do wizyty w pracowni Archiwum UWr.

Grzegorz Przybysz, Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego 

Dodane przez: Grzegorz Przybysz

12 Kwi 2017

ostatnia modyfikacja: 12 Kwi 2017