Strona używa plików cookies więcej

Kartka z przeszłości

Kamilla Jasińska

Wielka woda, czyli o powodzi w 1997 r.

Katastrofalna powódź, która nawiedziła Wrocław dokładnie 20 lat temu – w lipcu 1997 r., nie ominęła obiektów Uniwersytetu. Uczelnia starała się przygotować na starcie z żywiołem, jednak jak wspomina ówczesny rektor UWr prof. Roman Duda, groza tego, co nastąpiło, była większa niż się spodziewano. Mimo tego, dzięki dużej ofiarności ochotników, udało się znacznie ograniczyć szkody.

Kamilla Jasińska

Mortui vivunt. O mordzie Profesorów Lwowskich

„W wuleckim wąwozie nienawiść podnosi broń do oka czeka na sygnał – na słowo komendy i słowo to pada, a pod nim pada człowiek…” fragm. wiersza lwowianina Tadeusza Śliwiaka Otwierając uroczyście 9 czerwca 1946 r. Uniwersytet i Politechnikę we Wrocławiu, rektor Stanisław Kulczyński mówił: „Jesteśmy materialnymi spadkobiercami ruin niemieckiego Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, a duchowymi spadkobiercami […]

Kamilla Jasińska

Grenlandia zdobyta, czyli o I polskiej wyprawie arktycznej

W 1937 r. – 80 lat temu – wyruszyła ze Lwowa pierwsza polska wyprawa na Grenlandię, która 16 czerwca dotarła do krawędzi lądolodu. Wśród uczestników byli m.in. dwaj geografowie, późniejsi profesorowie Uniwersytetu Wrocławskiego – Aleksander Kosiba i Alfred Jahn. O wyprawie piszą prof. Krzysztof Migała i dr Tymoteusz Sawiński z Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego UWr.
 

26

Czerwiec

Wystawa o kobietach

Kamilla Jasińska

Profesor od pszczół, czyli o nobliście Karlu von Frischu

Karl von Frisch (1886–1982) – austriacki biolog, zoolog i światowej sławy etolog pszczół, pionier doświadczeń terenowych w badaniu zwierząt. W 1973 r. otrzymał Nagrodę Nobla z fizjologii i medycyny za szczegółowy opis sposobu komunikowania się pszczół. Ponad dwa lata spędził we Wrocławiu, kierując Instytutem Zoologicznym Śląskiego Uniwersytetu im. Fryderyka Wilhelma. 12 czerwca przypada 35. rocznica jego śmierci.

Kamilla Jasińska

Inauguracja Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu

Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii Wrocławia. W niedzielę 9 czerwca 1946 r. uroczyście zainaugurowano działalność polskich szkół akademickich we Wrocławiu – Uniwersytetu i Politechniki, które prze kilka pierwszych lat funkcjonowały w ścisłej symbiozie po kierownictwem rektora prof. Stanisława Kulczyńskiego. 

Kamilla Jasińska

Spełniona obietnica, czyli jak Biblioteka Miejska stała się Biblioteką Uniwersytecką

Dnia 8 czerwca 1946 r. budynek dawnej Biblioteki Miejskiej przy ul. Szajnochy 7–9 wraz ze wszystkimi znajdującymi się w nim zbiorami został oficjalnie przekazany odradzającemu się po wojnie Uniwersytetowi Wrocławskiemu. Uroczyste objęcie zbiorów i nieruchomości zainaugurowało trwający trzy dni Zjazd Kultury Polskiej na Ziemiach Zachodnich. Zjazd Kultury Polskiej, zorganizowany staraniem Rektora Uniwersytetu i Politechniki we […]

Kamilla Jasińska

Tajemnica leopoldyńskich obrazów

8 ram, 13 postaci, 19 obrazów, 6 kopii, 2 oryginały sprzed wieków, a do tego nieznana liczba malarzy w tym 2 współczesnych. Papieże, cesarze, kuratorzy, biskupi… O czym mowa? O obrazach w Auli Leopoldyńskiej, których historię przypominamy w niechlubną 20. rocznicę najzuchwalszej kradzieży w dziejach uczelni.

Kamilla Jasińska

Edyta Stein i Uniwersytet Wrocławski

30 lat temu, 1 maja 1987 r. w Kolonii (Niemcy) papież Jan Paweł II beatyfikował Teresę Benedyktę od Krzyża, czyli Edytę Stein. Niemiecka filozof żydowskiego pochodzenia, ateistka, konwertytka, karmelitanka bosa i patronka Europy, która swoją naukową pracę rozpoczynała na Uniwersytecie we Wrocławiu, jest jedyną kobietą w gronie kilkorga wyniesionych na ołtarze absolwentów wrocławskiej Alma Mater.  

Kamilla Jasińska

Brahms, uwertura i Uniwersytet

Johannes Brahms – znany niemiecki kompozytor, pianista i dyrygent, a od 1879 r. doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. 3 kwietnia mija 120 lat od jego śmierci i z tej okazji przypominamy kilka faktów dotyczących przyznania mu tej najwyższej godności akademickiej. Zaszczytny tytuł doktora honoris causa najstarsza wrocławska uczelnia wręcza już od 1803 roku. Na marginesie […]

Kamilla Jasińska

Pierwszy kanclerz Uniwersytetu a polscy królowie

O Fryderyku Kazimierzu Wolffie – „ojcu założycielu” Uniwersytetu Wrocławskiego i jego zapomnianych związkach z Rzeczpospolitą Obojga Narodów piszą prof. Jan Michał Burdukiewicz, prorektor ds. współpracy z zagranicą i projektów zagranicznych (Instytut Archeologii) oraz dr Arkadiusz Wojtyła (Instytut Historii Sztuki).

Kamilla Jasińska

Zagadka znalezionej w Auli Leopoldyńskiej karteczki rozwiązana

Remonty zabytkowych obiektów łączą się czasami z zaskakującymi znaleziskami. Nie inaczej było w Auli Leopoldyńskiej, gdzie pod koniec lutego rozpoczęły się prace konserwatorskie w obrębie empory muzycznej. Już pierwszego dnia podczas demontażu balustrady ze szczeliny pomiędzy drewnianą konstrukcją balkonu a ścianą wysunęła się niepozorna kartka z tekstem w języku niemieckim…

Kamilla Jasińska

Adolf Anderssen i „nieśmiertelna partia”

13 marca jest idealnym dniem, by przypomnieć postać Adolfa Anderssena – niemieckiego matematyka, absolwenta Uniwersytetu we Wrocławiu, szachisty i nieoficjalnego mistrza świata w latach 1851–1858. Związany całe życie z Wrocławiem Anderssen zmarł 13 marca 1879 r. w wieku 61 lat, na trwałe zapisując się w światowej historii rozgrywek szachowych.

Kamilla Jasińska

Teofil Modelski i uniwersyteckie Archiwum

5 marca 2017 r. minęła 50. rocznica śmierci prof. Teofila Emila Modelskiego – organizatora i pierwszego dyrektora Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego. O prof. Modelskim i jego zasługach m.in. na polu ratowania i porządkowania akt przedwojennego Uniwersytetu i Wyższej Szkoły Technicznej pisze Ewa Kłapcińska z Archiwum UWr.

Kamilla Jasińska

Między duchem a materią, czyli rzecz o Hugonie Steinhausie

W PRL w rubryce pochodzenie pisał „arystokracja plus burżuazja”. Nie pił i nie lubił, kiedy inni pili. Z krawatem się nie rozstawał, w rachunkach był więcej niż skrupulatny. Językowy purysta, uważał, że słowo „problem” nie istnieje, są wyłącznie „problematy”. A doktorantowi, który, przedstawiając się, podał nazwisko przed imieniem, gotów był złamać karierę – tak Hugona Steinhausa przedstawił w swojej książce "Genialni" Mariusz Urbanek. 14 stycznia 2017 r. minęła 130. rocznica urodzin, a 25 lutego – 45. rocznica śmierci tego wybitnego polskiego matematyka.

Kamilla Jasińska

Wojciech Cybulski zmarł 150 lat temu

Polski językoznawca i slawista związany z Uniwersytetem we Wrocławiu od 1860 r. – prof. Wojciech Cybulski – zmarł nagle na atak serca 16 lutego 1867 r. we Wrocławiu. Miał 59 lat.

Kamilla Jasińska

Biblioteka na Piasku – koniec pewnej epoki

Na przełomie 2016 i 2017 r. ostatnie zbiory przechowywane w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej na Piasku opuściły ten zabytkowy budynek, tym samym dobiegła końca historia Biblioteki na Piasku. To jednak nie koniec dziejów ani Biblioteki ani tego pięknego obiektu, już wkrótce wprowadzą się bowiem do niego nowi gospodarze.

Kamilla Jasińska

Clara Immerwahr-Haber – niespełnione marzenie

2 maja 1915 r. tragiczną śmiercią zginęła Clara Immerwahr-Haber, pierwsza kobieta z doktoratem Uniwersytetu we Wrocławiu, uzdolniona chemiczka, żona noblisty Fritza Habera.

Magdalena Mularczyk

Stulecie urodzin doc. dr Zofii Gumińskiej

31 stycznia przypada 100. rocznica urodzin dr hab. Zofii Gumińskiej – botanika, fizjologa roślin, specjalistki w zakresie upraw bezglebowych, członka PTB od 1946 r. To właśnie Jej zawdzięczamy szybkie podniesienie się z upadku Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, który – zniszczony, zryty okopami i lejami po bombach – w pierwszych latach po wyzwoleniu Wrocławia leżał odłogiem.

Kamilla Jasińska

Powstańcy styczniowi z Wrocławia

Jedno z największych polskich zrywów narodowych – powstanie styczniowe, które wybuchło 22 stycznia 1863 r. – to kilkanaście miesięcy walk i ponad 2000 stoczonych bitew i potyczek. Swój udział mieli w nim studenci Uniwersytetu we Wrocławiu, a jeden z nich – Marian Langiewicz – był drugim dyktatorem powstania.

Kamilla Jasińska

Nehring – polski rektor niemieckiego Uniwersytetu

Breslau, 20 stycznia 1909 r., środa rano. W domu przy Sternstrasse 22 (ob. Sienkiewicza) w wieku 79 lat umiera prof. Władysław Nehring. Był jedynym polskim rektorem uniwersytetu we Wrocławiu i jednym z najwybitniejszych przedstawicieli przedwojennej wrocławskiej slawistyki.

Kamilla Jasińska

Emil Szramek – śląski krzewiciel polskości

65 lat temu, 13 stycznia 1942 r. w Dachau w brutalny sposób został zamordowany 55-letni ks. dr Emil Szramek – katolicki duchowny, wnikliwy badacz kultury i stosunków społecznych, wybitny humanista, doskonale wykształcony m.in. na Uniwersytecie we Wrocławiu. W roku 1999 został uznany błogosławionym i jest jednym z czworga absolwentów Uniwersytetu we Wrocławiu wyniesionych na ołtarze.

Kamilla Jasińska

pq – qp = h/2πi, czyli o Maksie Bornie

Getynga, 5 stycznia 1970 r. Pochodzący z Wrocławia i na tutejszym Uniwersytecie rozpoczynający karierę naukową Max Born, jeden z największych fizyków XX wieku, współtwórca mechaniki kwantowej, laureat Nagrody Nobla i dziadek aktorki Oliwii Newton-John umiera, mając 88 lat. Max Born zapisał się w historii nauki przede wszystkim jako interpretator tzw. równania falowego Erwina Schrödingera i […]